162. yıl anması Düzce’de gerçekleştirildi
Düzce’de, 1864 Kafkas Sürgünü’nün 162’nci yıldönümünde Kafkas kökenli Çerkes ve Abhazlar atalarını andı. Anma törenlerine Kafkas Dernekleri Federasyonu’na bağlı 81 ildeki temsilciler ile Abhazya’dan gelenler katıldı.
Tören programı ve katılım
Anma etkinliği, Uzun Mustafa Mahallesi’ndeki Kafkas Anıtı’na çelenk ve kırmızı karanfil bırakılması ile başladı. Programa AK Parti Düzce Milletvekili Ayşe Keşir, Düzce Belediye Başkan Yardımcısı Hasan Günden, dernek başkanları, çok sayıda vatandaş ve davetli katıldı.
Çelenk bırakma töreninin ardından yaklaşık 3 bin kişi Anıtpark Meydanı’na yürüyüş düzenledi. Meydanda Kafkasya’dan gelen imamların kıldırdığı dualar okunarak sürgünde hayatını kaybedenler için anma gerçekleştirildi.
Anma konuşmaları
Düzce Adige Kültür Derneği Başkanı Ayşe Sezgin, 21 Mayıs 1864 tarihinin yalnızca bir takvim yaprağı olmadığını vurguladı. Sezgin, “Bu tarih, bir halkın vatanından koparıldığı, ailelerin parçalandığı, hafızaların silinmeyecek acılarla kazındığı kara bir gündür” dedi.
Sezgin ayrıca, Çarlık Rusya’sının politikaları sonucu Çerkez halkının yurdundan sürgün edildiğini, köylerin yakıldığını ve insanların ölüm yolculuklarına mahkum edildiğini belirterek, “Bir halkı yok etmek yalnızca bedenleri yok etmekle mümkün değildir. Bir halk diliyle, kültürüyle, hafızasıyla yaşar. Bizler, sürgün yollarında her şeyini kaybetse de onurunu kaybetmeyen insanların torunlarıyız” ifadelerini kullandı.
Düzce Abhaz Derneği Başkanı İlhan Kıymet de Abhaz halkının 1864 ve sonrasında, 1877-78 yıllarında da sürgüne uğradığını hatırlattı. Kıymet, “Anadolu topraklarını vatan edinmişlerdir. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda kurucu unsur olmuşlardır” dedi.
Tarihsel bağlama ilişkin not
Kafkas Sürgünü, 19. yüzyıl ortalarında Kafkasya’dan yapılan kitlesel göç ve zorunlu yer değiştirmeleri kapsar; bu süreçte binlerce kişinin öldüğü ve çok sayıda ailenin vatanını terk etmek zorunda kaldığı kayıtlıdır. Olayın tarihçesi ve uluslararası değerlendirmeleri hakkında daha geniş bilgi için Kafkas Sürgünü’nün tarihçesi incelenebilir.
Anmanın önemi
Anma törenleri, toplumsal hafızanın canlı tutulması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıyor. Katılımcılar, sadece geçmişte yaşanan acıları yad etmekle kalmayıp, kimlik ve kültürel mirasın korunmasına vurgu yapıyor.
Düzce’de düzenlenen tören, yerel toplulukların yanında ülke genelinden gelen temsilcilerin katılımıyla, sürgün deneyiminin unutulmaması ve tarihin dersler olarak hatırlanması amacını taşıdı.
