AP, AB-ABD ticaret çalışmalarını belirsizlik gerekçesiyle durdurdu
Avrupa Parlamentosu (AP), ABD’de tarifeler konusunda yaşanan hukuki ve siyasi belirsizlik nedeniyle AB-ABD ticaret anlaşmasına ilişkin çalışmaları ve yapılması planlanan oylamayı askıya aldı. Karar, AP Uluslararası Ticaret Komitesi’ndeki siyasi grup temsilcilerinin toplantısının ardından açıklandı.
Komite başkanından değerlendirme
AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, toplantıya dair yayımladığı yazılı açıklamada ABD’deki gelişmelerin sonuçlarının göz ardı edilemeyeceğini vurguladı. Lange, “ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat 2026 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) kullanımı hakkındaki kararı açık ve nettir. Bu kararın sonuçları göz ardı edilemez. İşlere her zamanki gibi devam etmek bir seçenek değil.” ifadelerini kullandı.
Hukuki zemindeki değişikliklerin etkisi
Lange, ABD tarafının Turnberry Anlaşması’nı müzakere etmek ve uygulamak için dayandığı önemli bir aracın artık mevcut olmadığını belirtti: “Durum her zamankinden daha belirsiz bir hal aldı. Bu durum, Turnberry Anlaşması ile sağlamaya çalıştığımız istikrar ve öngörülebilirlik ile çelişiyor.”
Açıklamada, IEEPA’nın yerine önerilen 122. maddenin bütün ülkelere ayrım gözetmeksizin uygulanacağı; en çok kayırılan ulus (MFN) oranına eklenecek şekilde işlem göreceği hatırlatıldı. Lange, “Sonuç olarak, ABD’nin AB’den ithalatları yüzde 15 eşiğini aşan bir orana tabi olacak. Bu durum, Turnberry Anlaşması’nın şartlarından açık bir sapma teşkil ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Planlanan oylama iptal edildi, durum yeniden değerlendirilecek
AP’deki siyasi parti temsilcileri, AB-ABD ticari ilişkilerinde açıklık, istikrar ve hukuki netlik sağlanana kadar ticaret anlaşmasına ilişkin çalışmaları askıya alma kararı aldı. Bu karar gereği, 24 Şubat’ta AP komitesinde yapılması planlanan oylamalar gerçekleştirilmeyecek; durumun gelecek hafta yeniden değerlendirileceği bildirildi.
Arka plan: ABD iç sürecindeki gelişmeler
ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta IEEPA kapsamında Başkanın tarife koyma yetkisini reddetmiş; aynı gün Başkan Donald Trump, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü uyarınca genel bir yüzde 10 küresel gümrük vergisi kararı imzalamıştı. Ertesi gün ise bu küresel tarife oranının yüzde 15’e çıkarılacağı duyuruldu. Bu değişiklikler, AB tarafında anlaşmanın temel varsayımlarını sorgulanır hale getirdi.
Turnberry Anlaşması’nın mevcut durumu
Taraflar arasında Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry sahasında tamamlanan görüşmeler sonucunda ilan edilen Turnberry Anlaşması kapsamında AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul etmiş; karşılık olarak ABD’nin AB ürünlerine belli bir tarife uygulayacağı açıklanmıştı. Şimdi ise hukuki zemindeki değişiklikler bu mutabakatın uygulanabilirliğini tartışmaya açtı.
AP Uluslararası Ticaret Komitesi hakkında daha fazla bilgi için ilgili komitenin resmi sayfasına bakılabilir: AP Uluslararası Ticaret Komitesi.
