“Taklit ve tağşişe karşı açıkta ve etiketsiz satılan gıdalara dikkat” uyarısı
Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Ulaş Kırım, özellikle baharat, zeytinyağı, bal, et ve et ürünleri ile süt ve süt ürünlerinde taklit ve tağşiş vakalarının yaygınlaştığına dikkat çekerek tüketicilere “açıkta” ve etiketsiz satılan gıdalardan uzak durma çağrısı yaptı. Kırım, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yürüttüğü denetimlerle birlikte kamuoyunda farkındalığın arttığını ve yeni yılda taklit-tağşişe yönelik para cezalarının 4 milyon 740 bin TL’ye kadar yükseldiğini hatırlattı.
En çok hangi ürünlerde risk var?
Kırım, geride kalan yılda en fazla taklit ve tağşişe; baharat, zeytinyağı, bal, kırmızı et ve et ürünleri ile süt ve süt ürünlerinde rastlandığını vurguladı. Bu tür ürünlerin çıplak gözle ayırt edilmesinin çoğu zaman mümkün olmadığını belirten Kırım, “Bu temel gıda ürünlerinde taklit ve tağşişi göz ile anlamak çok mümkün değil, bakanlık testlerini laboratuvarda yapıyor. Ayrıca taklit-tağşiş ürünlerinin göz ile ayırt edilmemesi için özellikle çaba sarf ediliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Gıda ürünlerinde karşılaşılabilen olumsuz örneklere değinen Kırım; baharatlarda gıda boyalarının yanı sıra tekstil boyalarına, yoğurtta nişastaya, kıyma veya işlenmiş et ürünlerinde ise tek tırnaklı hayvan etine rastlanabildiğini aktardı. Tüketicilerin kasapta kıyma çektireceklerse, önceden hazırlanmış ürün yerine gözleri önünde çekilen kıymayı tercih etmelerinin önemli bir tedbir olduğunun altını çizdi.
Cezalar arttı, etkin yaptırım çağrısı
Denetimlerin etkisiyle kamuoyunda bilinç oluştuğunu belirten Kırım, yaptırımların daha caydırıcı hale getirilmesi gerektiğini ifade ederek, “Bu sadece para cezası değil; hapis, çeşitli adli yaptırımlar, ticaretten men ile desteklenip daha caydırıcı olabilir” dedi. Geçen yıl 500’den fazla işletme hakkında taklit ve tağşiş nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu da hatırlattı.
Tüketici nasıl korunabilir?
Kırım, tüketicilere hijyen şartlarını sağlayan, sorumluluklarını yerine getiren ve uzun süredir bilinen güvenilir işletmelerden alışveriş yapmalarını önerdi. Etiketsiz ve açıkta satılan gıdalardan uzak durulması gerektiğini vurgulayarak, izlenebilirlik ve denetim için etiket bilgisinin yaşamsal önem taşıdığını söyledi. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı ifşa listeleri ve duyurularının düzenli takibinin, riskli ürünlerden uzak durmak açısından yol gösterici olduğunu belirtti. Bakanlığın ilgili sayfalarına Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ifşa listeleri ve duyuruları üzerinden ulaşılabiliyor.
İhracatta aflatoksin ve pestisit tespitleri
Kırım, ihracata konu yaş sebze-meyve ya da kuru meyve gibi ürünlerde aflatoksin ve pestisit tespiti halinde ürünlerin geri gönderilebildiğini anımsattı. Taze meyve ve sebzelerin raf ömrünün kısa olması nedeniyle geri dönüşlerin pratikte sınırlı kaldığını; kuru incir ve çekirdekli/kuru üzüm gibi ürünlerde ise sıklıkla imha yoluna gidildiğini, kusurun düşük olduğu durumlarda ise işlenerek şartlara uyan başka ülkelere gönderilebildiğini ifade etti. Buna karşın, aynı veya benzer ürünlerin iç pazarda yeterli denetime takılmadan satışa sunulabildiği durumların tüketici açısından risk oluşturduğunu söyleyen Kırım, taklit ve tağşiş listelerinde olduğu gibi pestisit analizlerinin de kamuoyuyla düzenli paylaşılmasının önemine dikkat çekti.
Uzmanlar, açıkta satılan ve etiketsiz gıdalara yönelik talebin azalmasının, denetimlerin güçlendirilmesinin ve tüketicinin bilinçlenmesinin halk sağlığını korumada belirleyici olduğuna işaret ediyor.
