Avrupa’yı vuran sıcak hava dalgası can almaya devam ediyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa genelinde 21 Haziran’dan bu yana devam eden aşırı sıcaklar nedeniyle 1300’den fazla kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Kurum, kıtanın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını ve sıcak hava dalgalarının sıklığının iklim değişikliği nedeniyle arttığını vurguladı.
DSÖ Genel Direktörü’nden uyarı
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus sosyal medya açıklamasında, “Şu anda 150 milyon kişi aşırı yüksek sıcaklık şartları altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, eğitime ara verildi ve elektrik şebekeleri çöküyor” ifadelerini kullandı. Ghebreyesus ayrıca sıcak stresini çoğu zaman “sessiz katil” olarak nitelendirdi ve acil önlemler çağrısında bulundu.
Sıcakların sağlık etkileri ve öneriler
DSÖ, aşırı sıcakların kalp-damar, solunum ve kronik hastalıklar üzerinde ciddi etkileri olduğunu; özellikle yaşlılar ve kronik rahatsızlığı olanlar için riskin yüksek olduğunu bildiriyor. Kuruluş, halk sağlığını korumak amacıyla ülkeleri sıcak hava eylem planlarını uygulamaya ve sağlık sistemlerinin müdahale kapasitesini güçlendirmeye davet ediyor.
Günlük hayata ilişkin pratik tavsiyeler
DSÖ’nün yayımladığı rehbere göre günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması, gölgede kalınması ve her gün birkaç saat serin ortamlarda bulunulması öneriliyor. Evleri serin tutmak için gece serin havadan yararlanılması, gündüz pencerelerin kapalı tutulup perdelerin çekilmesi tavsiye ediliyor. Elektrikli cihazların mümkün olduğunca kullanılmaması ve vantilatörlerin yalnızca hava sıcaklığı 40°C’nin altındaysa tercih edilmesi gerektiği uyarısı yapıldı.
Hidratasyonun önemi de yeniden vurgulandı: Rehber saatte en az bir bardak, günde 2–3 litre su tüketilmesini öneriyor. Hafif kıyafetler, serin duşlar ve düzenli su tüketimi sıcak günlerde kritik önlem olarak listelendi.
Kimler daha fazla risk altında?
Özellikle 65 yaş üstü bireyler, kronik hastalığı bulunanlar, engelliler ve yalnız yaşayan kişilerin düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiği belirtildi. Çocuklar ve evcil hayvanların park halindeki araçlarda bırakılmaması; bebek arabalarının kuru örtülerle kapatılmaması, bunun yerine ince ve ıslak bez kullanılmasının daha güvenli olduğu hatırlatıldı.
Bölgesel tahminler ve çağrı
Avusturya merkezli Klimadashboard analizine göre Türkiye hariç Avrupa genelinde yaklaşık 381 milyon kişi 30°C’nin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalacak. DSÖ, üye ülkelere halk sağlığını koruyacak önlemleri hızla hayata geçirmeleri ve sağlık hizmetlerinin kapasitesini artırmaları çağrısında bulunuyor.
Daha detaylı DSÖ rehberleri ve güncel sağlık uyarılarına Dünya Sağlık Örgütü resmi internet sitesinden ulaşılabiliyor.
Sıcak hava dalgalarının artan sıklığı, toplum sağlığı ve altyapı üzerinde uzun vadeli riskler oluşturuyor. Uzmanlar, hem bireysel önlemler hem de kurumsal eylem planlarının eş zamanlı olarak hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
