İsrail ekonomisi 2026’nın ilk çeyreğinde sert daraldı
İsrail ekonomisi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmaların etkisiyle 2026’nın birinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,3 oranında küçüldü. İlgili veriler, iki çeyrek süren büyüme döneminin sonlandığını ve ekonomide hızlı bir gerileme yaşandığını gösteriyor.
Resmî veriler ne diyor?
İsrail Merkez İstatistik Bürosu tarafından yayımlanan raporda, mart ve nisan aylarında yürütülen operasyonların büyüme üzerinde belirleyici olduğu belirtildi. Raporda özel tüketim harcamalarının yıllık bazda yüzde 4,7 gerilediği, buna karşın askeri harcamaların yıllık bazda yüzde 9 arttığı vurgulandı.
GSYİH ve sanayi üretimindeki düşüş
Rapor ayrıca, 2026’nın ilk çeyreğinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) geçen yılın son çeyreğine kıyasla yıllık bazda yüzde 4,5 düşüş kaydettiğini aktarıyor. Ticari üretim ise geçen yılın son çeyreğinde yüzde 5,4 artmışken bu çeyrekte yıllık bazda yüzde 3,1 azaldı.
Savaşın maliyeti ve ekonomik sonuçları
İsrail Merkez Bankası tahminlerine göre, Ekim 2023’ten bu yana süregelen saldırıların maliyeti 350 milyar şekel (yaklaşık 120 milyar dolar) düzeyinde hesaplanıyor. Maliye Bakanlığı ise İran’a yönelik son saldırıların doğrudan askeri ve sivil maliyetini 35 milyar şekel (yaklaşık 12 milyar dolar) olarak açıkladı. Bu tahminler, bütçe ve kamu harcamaları üzerinde ciddi baskı olduğunu gösteriyor.
Tüketim ve yatırımlar nasıl etkilendi?
Özel tüketim harcamalarındaki gerileme, hanehalkı güvenindeki düşüşe ve tüketicilerin harcamalarını kısmalarına bağlanıyor. Aynı zamanda belirsizlik ortamı, işletmelerin yatırım kararlarını ertelemesine neden olarak arz tarafında daralma yaratıyor. Ekonomistler, uzun süreli belirsizliğin işsizlik ve üretim kanallarından büyüme üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği uyarısını yapıyor.
Ekonomik toparlanma beklentileri tersine döndü
İsrail ekonomi gazetesi Globes’un değerlendirmesine göre, bu çeyrekteki yüzde 3,3’lük küçülme piyasa beklentileriyle örtüşürken, 2025’in ikinci yarısında başlayan toparlanma eğilimi hızla tersine döndü. Uzmanlar, kısa vadede güven ortamının güçlendirilmemesi durumunda toparlanmanın zorlu olabileceğini belirtiyor.
Önümüzdeki dönem için riskler arasında çatışmaların devam etmesi, küresel ekonomik şartlar ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar öne çıkıyor. Hükümet ve merkez bankasının alacağı politik önlemler, ekonominin yönü açısından belirleyici olacak.
