Dario Costa, hareket halindeki trene iniş yapıp yeniden havalandı
Red Bull pilotu Dario Costa, Afyonkarahisar’da saatte 120 km/sa hızla giden trene Zivko Edge 540 ile inip aynı vagon üzerinden tekrar havalandı.
Red Bull sporcusu ve gösteri pilotu Dario Costa, “Train Landing” projesi kapsamında Zivko Edge 540 akrobasi uçağıyla hareket halindeki bir kargo treninin son vagonuna başarıyla iniş yaptı ve kısa bir süre sonra aynı noktadan yeniden kalkış gerçekleştirdi. Manzaranın Afyonkarahisar’da kaydedildiği operasyon, bir dakikadan kısa sürede tamamlandı.
Zorlu manevrada hassas senkronizasyon
Şiddetli türbülans ve değişken hava akımları altında ilerleyen uçak, trenle senkronizasyon sağlamak için 87 km/sa hıza kadar yavaşladı. Yaklaşma esnasında saatte 120 km/sa hızla ilerleyen tren, hedef vagon üzerindeki son kör yaklaşmadan yaklaşık 200 metre öncesine kadar pilot tarafından 45 derecelik bir açıyla görülebildi. Stabilizasyon sürecinde ise neredeyse minimum hava hızı koşullarında, sürekli aerodinamik düzeltmelerle uçağın dengede kalması sağlandı.
Kalkış anında Costa, kontrollü bir hızlanmanın ardından aynı vagon üzerinden anında dikey tırmanışa geçerek iniş-kalkış dizisini planlandığı şekilde tamamladı. Operasyon sırasında ölçülen rüzgar yönü 5 km/sa seviyesinde, hava akımı değerleri ise 120–87 km/sa aralığında seyretti.
Kısıtlı zaman, kısıtlı görüş
Projenin en zorlu unsurlarından biri, iniş anındaki son derece kısıtlı görüş oldu. Uçağın yaklaşma açısı ve trenin hareketi nedeniyle hedef vagon, yalnızca son saniyelerde ve dar bir açıdan seçilebildi. Bu nedenle ekip, aylar süren simülasyonlar ve özel antrenman programlarıyla hazırlık yaptı.
Mühendis Petr Frantis tarafından geliştirilen bir lazer altimetre, iniş esnasında hassas yükseklik referansı sağlamak üzere entegre edildi. Sistem, Costa’nın kulaklığına sesli uyarılar göndererek yakınlığı anlık olarak bildirdi ve görsel sınırlara rağmen güvenli teması mümkün kıldı.
Operasyonel pencere de oldukça dardı. IC İçtaş Zafer Uluslararası Havalimanı’ndan havalanan Costa, iniş ve kalkış manevralarını toplam 50 saniyelik bir zaman aralığında tamamladı. Denemenin başarısız olması durumunda tren operasyonunun yeniden hazırlanması 1 ila 1,5 saat gerektirdiğinden, hata payı neredeyse sıfıra indi ve ekip üzerindeki baskı arttı.
Fikir Kars’ta doğdu, uygulama Afyonkarahisar’da
Akrobasi uçağıyla hareket halindeki bir trene iniş fikri, Costa’nın Türkiye ile kurduğu bağın bir uzantısı olarak şekillendi. Pilot, Red Bull adına Türkiye’de gerçekleştirdiği Tunnel Pass rekorunun ardından Kars’ta gördüğü nostaljik bir trenin ilhamıyla bu projeyi geliştirmeye yöneldi. Yapılan analizler sonucunda lokasyon olarak Afyonkarahisar belirlendi; bölgenin coğrafyası, demir yolu altyapısı ve operasyonel koşullar, kontrollü ve güvenli bir uygulamaya imkan verdi.
Proje, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Afyonkarahisar Valiliği, TCDD Genel Müdürlüğü ve TCDD Taşımacılık AŞ’nin destekleriyle hayata geçirildi. 2024’ün son aylarında başlayan hazırlık sürecinde ekipler, hareketli bir platforma inişi mümkün kılmak için projeye özel simülasyonlar ve kontrollü testler yürüttü. Afyonkarahisar’daki uçuş öncesinde Hırvatistan’ın Pula kentinde, RIMAC işbirliğiyle Navera model araç kullanılarak hareketli platform denemesi yapıldı. Costa, yoğun hazırlık döneminde 5 kilo vererek projeye özel simülasyon teknolojileriyle çalıştı.
“Eşi benzeri olmayan bir deneyim”
Dario Costa, “Train Landing, kariyerimde yer aldığım en zorlu ve yüksek hassasiyet gerektiren projelerden biriydi. Ölçülmesi ve yönetilmesi gereken çok sayıda değişken vardı ancak en büyük sınav, yalnızca bilişsel odaklanma ve uçuş becerilerime güvenerek, son derece küçük ve hareketli bir piste neredeyse kör iniş gerçekleştirebilmekti. Zorluklarına rağmen bu süreç benim için eşsiz bir deneyim oldu.” ifadelerini kullandı. Costa, projenin “yüksek hassasiyet, güçlü ekip çalışması ve karşılıklı güven” gerektirdiğini vurguladı.
Costa’nın teknisyeni Filippo Barbero ise Red Bull ekibinin aylardır süren fizibilite çalışmaları yürüttüğünü belirterek, “En kritik husus trenin hizalanmasıydı; mutlak hassasiyet gerekiyordu ve o bunu başardı. Dario gerçek bir sihirbaz; bu kadar zorlu bir projenin üstesinden sadece o gelebilirdi.” dedi.
