Küresel petrol piyasalarında haftanın ilk işlem gününde sert satışlar görüldü. ABD ile İran arasında çatışmaları sona erdirecek bir anlaşmaya varıldığı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceği beklentisi, fiyatların aşağı yönlü hareket etmesine yol açtı.
Brent ve WTI’de hızlı düşüş
Brent petrol, geçen haftayı son üç ayın en düşük seviyelerinde kapatmasının ardından yeni haftada da değer kaybetti. Varil fiyatı yüzde 4’ün üzerinde gerileyerek 83 dolar seviyesine yaklaşırken, ABD ham petrolü (WTI) 81 dolar seviyesinin altına indi. Piyasalar, anlaşma beklentisini fiyatlamaya başladı.
Trump’tan Hürmüz Boğazı açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın yeniden serbest geçişe açılacağını ve İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılacağını duyurdu. Trump, gelişmeyi “Petrolün akmasına izin verin” ifadeleriyle değerlendirdi. Açıklamaya göre, anlaşmanın cuma günü imzalanmasının ardından boğazın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması planlanıyor.
Piyasa tepkisi: İlk olumlu yansımalar
Piyasalarda ilk tepki olarak olumlu bir hava oluştu, ancak yatırımcılar ve analistler temkinli kalmayı sürdürüyor. Uzmanlar, anlaşmanın duyurulmuş olmasının fiyatlara etkisi bulunduğunu ancak ticari deniz taşımacılığı ve üretimin tam kapasiteye dönmesinin zaman alacağını vurguluyor.
Uzmanlar temkinli: Uygulama süreci belirsiz
Analistler, deniz taşımacılığı şirketlerinin Hürmüz Boğazı’ndaki faaliyetlerini tamamen normale döndürmesinin haftalar hatta aylar sürebileceğine işaret ediyor. Bölgedeki altyapı ve güvenlik düzenlemelerinin yeniden yapılandırılması, taşımacılık sigortaları ve rotaların yeniden planlanması gibi uygulama adımları, normalleşme sürecini etkileyebilecek unsurlar olarak sıralanıyor.
Ayrıca petrol sahalarının üretimi kısa süre içinde tam kapasiteye çıkarılamayacağı, stokların ve sevkiyatların normal düzeye gelmesinin aşamalı olacağı belirtiliyor. Bu nedenle fiyatlardaki düşüşün kalıcılığı konusunda farklı senaryolar gündemde.
Anlaşma doğrulandı, imza töreni planlanıyor
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğruladı ve anlaşma metninin İsviçre’de düzenlenecek imza töreninin ardından kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance törene katılmayı planladığını bildirirken, Başkan Trump’ın da katılım ihtimalinin bulunduğu belirtildi.
Enerji piyasalarının izleyeceği gelişmeler
Küresel enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri ve anlaşmanın uygulanma takvimini yakından takip edecek. Ayrıca stratejik rezerv kullanımları, büyük ithalatçı ülkelerin talep seyri ve sevkiyatların yeniden başlaması gibi faktörler fiyatlama üzerinde etkili olmaya devam edecek. Konuyla ilgili uluslararası piyasa analizleri ve değerlendirmeler için Uluslararası Enerji Ajansı gibi kurumların raporları izleniyor.
Piyasalar, anlaşmanın resmi metni ve uygulama takvimi açıklanana kadar dalgalanmaya açık olmaya devam edecek.
