Trump’ın Ortadoğu ateşkesleri kalıcı çözüm sunamıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesler, Gazze Şeridi, Lübnan ve İran dosyalarında kalıcı bir uzlaşıya dönüşmedi. Trump, göreve geldikten sonra “savaşları sona erdireceğini” ve yedi savaşı bitirdiğini iddia ederek barış vurgusu yaparken, sahada çatışmaların sürmesi eleştirileri beraberinde getiriyor.
Ateşkesler neden yetersiz kaldı?
Uzmanlar, Trump’ın “güç yoluyla barış” yaklaşımıyla öne çıkan adımlarının sahadaki siyasi ve güvenlik dinamiklerini değiştirmekte yetersiz kaldığını belirtiyor. Gazze, Lübnan ve İran’da sağlanan ateşkesler, taraflar arasında devam eden temel görüş ayrılıklarını gidermedi.
İsrail’in Gazze Şeridi ve Lübnan’a yönelik operasyonları bu hafta da devam ederken, İran’ın Körfez bölgesine yönelik misilleme saldırıları ve bölgesel gerilim ateşkeslerin sınanmasına yol açıyor. Bu tablo, sahadaki gelişmeleri değerlendiren uluslararası analizlerle de örtüşüyor; örneğin Reuters’ın analizi sahadaki istikrarsızlığı vurguluyor.
Kurumların rolü ve bölgesel aktörlerin etkisi
Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların etkisinin azaldığı ve bölgesel aktörlerin daha bağımsız politika izlemeye başladığı görüşü, kalıcı anlaşmaların önündeki bir diğer ana engel olarak öne çıkıyor. Uzmanlar bu koşullar altında yapılan ateşkeslerin genellikle “şiddetin dozunu düşüren geçici molalar” niteliğinde kaldığını söylüyor.
Haberde aktarıldığı üzere Trump da kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ateşkesin sahada sadece “daha ölçülü bir şekilde ateş etmek” anlamına gelebileceğini ifade etti. Bu tür ifadeler, sağlanan anlaşmaların kapsamıyla ilgili kuşkuları artırıyor.
İran ile müzakereler ve iddia edilen hızlandırma talebi
ABD ile İran arasındaki dolaylı müzakerelerde, Washington yönetiminin süreci hızlandırarak kısa zamanda bir anlaşma imzalamayı hedeflediği iddia edildi. İsrail merkezli Kanal 12’ye göre ABD, İran’a hafta sonuna kadar yanıt beklediğini ve önümüzdeki hafta İsviçre’de bir imza töreni düzenlemek istediğini iletti.
Trump da Oval Ofis açıklamalarında İran’la anlaşmaya yakın olduklarını belirtti ve İran’ın dini lideriyle görüşme olasılığına kapı araladı. Öte yandan El Cezire’nin aktardığına göre Tahran hâlen Washington’dan gelen belgeleri inceliyor.
Mevcut durumda uzmanların ortak değerlendirmesi, Trump’ın arabuluculuğundaki ateşkeslerin sahadaki derin sorunları çözmediği; eğer siyasi ve güvenlik temelli kalıcı adımlar atılmazsa bu süreçlerin yalnızca geçici rahatlamalar sağlayacağı yönünde.
