Kapadokya’nın giriş kapısındaki ilçede imece usulü ‘ramazan’ hazırlığı
Kayseri’nin Yeşilhisar ilçesine bağlı Soğanlı Mahallesi’nde kadınlar, ramazan öncesi imece usulü ekmek, katmer ve çörek pişirerek sahur ve iftar sofraları için hazırlıklarını hızlandırdı.
Kapadokya’nın doğu girişi olarak anılan ve bez bebekleriyle tanınan Yeşilhisar’ın Soğanlı Mahallesi’nde, ramazan ayına günler kala geleneksel mutfak kültürü yeniden canlandı. Mahalleli, sabahın erken saatlerinde bir araya gelerek yaklaşık bir asırlık ekşi mayalı köy ekmeği ve katmer geleneğini sürdürüyor.
Yüzyıllık ekşi maya geleneği sürüyor
Bölgede kadınlar, kendi yetiştirdikleri buğdayı öğütüp elde ettikleri unla hamur yoğuruyor. Hamura patates ve peynir suyu katılarak lezzet ve dayanıklılığı artırılan ekmekler, taş fırınlarda odun ateşinde pişiriliyor. Ramazan boyunca sahur ve iftar sofralarında tüketilmek üzere çörek, katmer, tahinli ve peynirli ekmekler de aynı fırınlarda hazırlanıyor.
Soğanlı Kooperatifi Başkan Yardımcısı Sebahat Arız (66), “Ramazan ayı geliyor; katmerimizi, peynirli ve tahinli ekmeğimizi yapıyoruz. Hepsi doğal. Komşularla bir oluyor, imece usulü yapıyoruz. Turistlere bez bebek sattıktan sonra geliyoruz, hazırlık yapıyoruz” dedi.
Bez bebekten fırına: Kooperatif dayanışması
Mahallede kadınların bir araya geldiği kooperatif, hem el emeği bez bebek üretimi hem de mutfak hazırlıkları için bir buluşma noktası işlevi görüyor. Arız, “Bebeklerimizi bitirdikten sonra ekmek yapıyoruz. Kendi unumuzla öğütüyoruz, patates katıyoruz. Komşularla birlikte, imece usulü pişiriyoruz” sözleriyle dayanışmanın önemini vurguladı.
İmece kültürü, işlerin paylaşarak ve sırayla yapılması esasına dayanıyor. Soğanlı’da bu gelenek, özellikle ramazan öncesinde hız kazanıyor; aileler hem kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de birlikte çalışmanın bereketini paylaşıyor.
Erkek eli de değiyor: Sırayla pişirme ve saklama
Bölgenin tek erkek bez bebek ustası olarak tanınan Yavuz Aplak da hazırlıklara destek veriyor. Aplak, “Ekmek pişireceğimiz gün bebeği yapmıyoruz. İmece usulü, sırayla yardımlaşarak ekmek pişiriyoruz. Ekmek, katmer, kete, yağlama gibi yiyeceklerimizi hazırlıyoruz. Ekmeği pişirdik mi 2 ay yiyoruz; dondurucuya koyup sobada ısıtınca yine mis gibi oluyor” ifadelerini kullandı.
Kapadokya’nın doğu kapısında yerel tatlar turistle buluşuyor
Soğanlı Mahallesi, el yapımı bez bebekleriyle yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri. Mahalle sakinleri, gün içinde kooperatifte ürettikleri bez bebekleri turistlere sunarken, arta kalan zamanda ramazan sofraları için hazırlıklarını sürdürüyor. Bölgenin doğal ve kültürel mirasına ilişkin bilgiler, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Portalı’nda yer alan Soğanlı Vadisi sayfasında da ziyaretçilerle paylaşılıyor.
Ramazan sofralarına bereket ve dayanışma
Mahalleli, taş fırınlarda pişen ekmek ve hamur işlerini paylaşarak ramazan ayının birlik ve dayanışma ruhunu yaşatıyor. İmece usulü hazırlıklar, yerel lezzetlerin korunmasına katkı sağlarken, kooperatif çalışmaları sayesinde ekonomik ve sosyal dayanışma da güçleniyor. Soğanlı’da sürdürülen bu gelenek, Kapadokya’nın giriş kapısındaki ilçede kültürel mirasın günlük yaşamla nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor.
