Avrupa gaz fiyatlarında sert yükseliş
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hafta sonu düzenlediği ortak saldırıların ardından küresel enerji tedarikine ilişkin endişelerin artmasıyla Avrupa doğal gaz fiyatları günü yüzde 35,5 artışla kapattı.
Piyasaların ilk tepkisi
Piyasaların açık olduğu ilk işlem gününde Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı fiyat TSİ 20.00 itibarıyla 43,3 avrodan kapandı. Bu kapanış, 27 Şubat’taki önceki seviyeye göre yüzde 35,5’lik bir artışı işaret ediyor. Gün içinde fiyatlar 48,8 avroya kadar yükselmişti.
Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler etkili oldu
Uzmanlar, hafta sonu saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiğinde belirgin azalma yaşandığını belirtiyor. Basra Körfezi’nin ağzındaki bu dar su yolunun, Orta Doğu’daki petrol ve LNG üretimini dünya pazarlarına bağlamada kritik önemde olduğu biliniyor.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre dünya LNG ihracatının önemli bir kısmı bu tür stratejik güzergâhlardan geçiyor; Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik riski ise fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabiliyor.
Katar tesisi hedef alındı, üretim durdu
İran’dan fırlatıldığı belirtilen insansız hava araçlarından birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki Qatar Energy’ye ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirketin burada LNG üretimini durdurduğu bildirildi. Bu gelişme, küresel arz tarafında ilave tedirginlik yaratarak fiyatlardaki sert yükselişte etkili oldu.
Piyasaya yansıyan belirsizlik ve sonuçları
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmı başta Çin olmak üzere Asya alıcılarına yönelmiş olsa da, tedarikte oluşabilecek aksaklıklar Avrupa piyasalarında da hızlı fiyat hareketlerine neden oluyor. Avrupa için spot ve vadeli kontrat fiyatları arasındaki dalgalanma, tedarik-enerji güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Analistler, kısa vadede jeopolitik gelişmelerin ve üretim kesintilerinin piyasa volatilitesini artırabileceğini, yatırımcıların ve enerji alıcılarının gelişmeleri yakından takip ettiğini belirtiyor. Ancak kalıcı bir arz şoku olup olmayacağı konusunda kesin bir kanaat oluşmadı; piyasa tepkileri, haber akışı ve ilave operasyonel açıklamalara bağlı olarak şekillenecek.
Öne çıkan veri: TTF nisan kontratı kapanışı: 43,3 avro/MWh; gün içi zirve: 48,8 avro/MWh; ilk işlem gününde artış: yüzde 35,5.
